TRANSTEORETYCZNY MODEL ZMIANY
W TERAPII UZALEŻNIENIA OD ALKOHOLU

STADIUM ZMIANY INTERWENCJE MOTYWUJĄCE
PREKONTEMPLACJA
Pacjent  nie widzi problemu alkoholowego i w związku z tym nie rozważa  leczenia.
Nie chce,  nie potrafi i nie zamierza niczego zmieniać.
  • przymierze terapeutyczne *
  • poszerzenie  świadomości pacjenta na temat występującego problemu
  • budzenie w pacjencie  niepokoju  w związku z jego piciem
ROZWAŻANIE  ZMIANY
Pacjent dostrzega już, że jego picie nie jest zupełnie bezproblemowe. Z jednej strony dostrzega powody do zmiany, z drugiej strony  widzi też powody, żeby niczego nie zmieniać.  Stadium to charakteryzuje ambiwalentny stosunek do zmiany i zaprzestania picia, gdyż za i przeciw w odczuciu pacjenta równoważą się.
  • przechylanie bilansu decyzyjnego w kierunku zmian
  • analizowanie zmiany w kontekście ważnych dla pacjenta wartości
  • badanie oczekiwań pacjenta wobec terapii
PRZYGOTOWANIE
DO ZMIANY
Pacjent dostrzega, że lista ponoszonych strat jest większa niż lista korzyści z picia, w związku z czym ma w sobie wewnętrzną gotowość do podjęcia leczenia. Na tym etapie podejmuje decyzje o zmianie co przejawia się w zaplanowaniu konkretnego działania w kierunku zmiany.
  • określanie celów pacjenta i włączenie ich w plan terapii
  • tworzenie konkretnego planu działania
  • analiza tego co może, przeszkadzać w podjęciu i  kontynuowaniu terapii  oraz w utrzymywaniu abstynencji  (zaplanowanie  kroków przeciwdziałających  zgłaszanym trudnościom)
  • odkrywanie mocnych stron pacjenta w aspekcie  jego skuteczności (w celu wykorzystania tych zasobów do wprowadzania zmian )
DZIAŁANIE
Pacjent podejmuje konkretne działanie w celu utrzymania abstynencji – aktywnie zmienia swoje zachowania i modyfikują swoje środowisko tak aby wspierało jego trzeźwość.
  • angażowanie pacjenta w terapię, mitingi AA, zalecenia dla trzeźwiejących alkoholików celu utrzymywania abstynencji i budowania trzeźwego stylu życia
  • omawianie sytuacji ryzykownych
  • wzmacnianie pozytywnej zmiany
PODTRZYMANIE
WPROWADZONYCH ZMIAN
Wielu pacjentów w dłuższej perspektywie doświadcza nawrotu i następuje proces cofnięcia się do wcześniejszych stadiów zmiany.
W modelu tym nawrót można postrzegać nie jako porażkę tylko jako proces uczenia się na temat tego, co konkretnie jest realnym zagrożeniem dla trzeźwości pacjenta.
  • wypracowanie umiejętności, które pomogą  utrzymać wprowadzone zmiany dotyczące abstynencji i trzeźwego stylu stylu życia
  • wyciąganie wniosków z ewentualnego nawrotu,  ( rozwijanie umiejętności nauki na błędach)

* – przymierze terapeutyczne jest konieczne na każdym etapie zmiany

w oparciu o publikację Williama R.Millera
„Wzmacnianie motywacji do zmiany w terapii nadużywania substancji.
Zalecenia do optymalizacji terapii”